Om te kunnen bepalen of boslandbouw een plaats heeft in de verbindende landschappen van de Brabantse Wouden, is een helder begrip van het concept essentieel. Daarom trok het klimaatproject ‘Boslandbouw wortelt in Vlaams-Brabant’ op bezoek bij de Boeren met Ambitie (BMA vzw), de organisatie die landbouwers verenigt binnen het Nationaal Park Brabantse Wouden.
Wat verstaan we onder boslandbouw?
Bert Reubens (Agroforestry Vlaanderen) schetste een concreet beeld. Boslandbouw is een verzamelnaam voor landbouwsystemen waarbij op één perceel landbouwgewassen of vee doelbewust gecombineerd worden met meerjarige, houtige gewassen. Het gaat dus niet om “bomen op het veld”, maar om systemen die ontworpen zijn om meerdere producten en diensten tegelijk te leveren.
Voorbeelden:
- Houtproductie op akkers met graan of aardappelen
- Noten- of fruitbomen in combinatie met grasland en begrazing
- Hagen en houtkanten als beschutting voor vee
Waarom kiezen landbouwers voor boslandbouw?
Boslandbouw kan diverse productieve en ecologische voordelen opleveren:
- Verbetering van bodemstructuur en organische stof
- Hogere koolstofopslag
- Betere waterinfiltratie en -buffering
- Meer biodiversiteit op perceelsniveau
- Potentieel gunstig microklimaat voor het onderliggende gewas
Dat microklimaat ontstaat echter niet vanzelf. Een doordacht aanplantingsplan bepaalt of bomen effectief beschutting bieden zonder in concurrentie te gaan met het gewas.
De kern is dat boslandbouw steeds vertrekt uit een bewuste ondernemerskeuze van de landbouwer. Zoals Rowan Reid (Bambra Agroforestry Farm) het verwoordt: “Agroforestry is the result of farmers growing trees for the reasons they want.”
Het gaat dus om systemen die passen binnen de bedrijfsvoering en de gewenste afzetkanalen.
Kansen en knelpunten
De overheid ondersteunt boslandbouw via aanplant- en onderhoudssubsidies. Die financiële stimulans verlaagt de instapdrempel. Tegelijk is de verwerking en afzet van boslandbouwproducten (zoals lokaal hout of noten) vandaag nog beperkt ontwikkeld. Voor sommige bedrijfsmodellen blijft dit een uitdaging.
En in de Brabantse Wouden?
Of boslandbouw effectief een rol kan spelen in de verbindende landschappen van de Brabantse Wouden, hangt af van de landbouwers zelf. Dankzij de toelichting hebben zij nu de nodige kennis om een onderbouwde keuze te maken, afgestemd op hun bedrijfscontext en de kansen die boslandbouw kan bieden.
Meer weten over agroforestry? Bekijk de presentatie of surf naar www.agroforestryvlaanderen.be
Beeld © Consortium Agroforestry
