De voorbije weken waren kurkdroog, en dat laat zich voelen op het veld. Voor witlooftelers vormt de kieming van recent gezaaide percelen een echte uitdaging. Zonder voldoende vocht in de bovenste bodemlaag komt het zaad moeilijk op gang. Veel telers grijpen daarom naar irrigatie om de opkomst te verzekeren. Maar het hele perceel beregenen met een haspel en kanon is niet alleen tijdrovend, het vergt ook veel water — en dus kosten.

Gerichter en duurzamer irrigeren wordt dan ook steeds belangrijker. Binnen het demonstratieproject ‘KIEM’ onderzoeken Inagro, Viaverda en Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant hoe verschillende irrigatietechnieken kunnen bijdragen aan een betere kieming en opkomst van fijnzadige groenteteelten zoals witloof.

Op 28 april werd in Zemst een proef aangelegd in samenwerking met een lokale witloofteler. Op het perceel waren de ruggen al in de winter getrokken, maar voor de vergelijking werden ook enkele verse ruggen aangelegd. Vervolgens werden drie irrigatiemethoden getest:

• Beregening met haspel en kanon
• Bandirrigatie met een machine van loonwerker Smedecon
• Bandirrigatie met een zelfgebouwde machine van de teler

Bij bandirrigatie wordt het water rechtstreeks op de rug aangebracht, wat veel gerichter is dan de klassieke beregening. Alle behandelingen kregen ongeveer evenveel water op de rug (iets meer dan 30 liter), behalve de controle die geen irrigatie kreeg. Opvallend: het totale waterverbruik bij bandirrigatie bedroeg slechts een kwart van dat van de haspel met kanon.

Om korstvorming tegen te gaan, werd het perceel nadien nog een week lang dagelijks licht beregend (1,5 liter per dag). Bij de behandeling met het kanon kwam de opkomst iets later op gang, mogelijk door het afkoelingseffect van de grotere hoeveelheid water. Uiteindelijk was er weinig verschil in opkomst tussen de behandelingen, met uitzondering van de controle zonder irrigatie — daar bleef de kieming voorlopig uit.

De conclusie? Met bandirrigatie kon op dit perceel aanzienlijk water worden bespaard zonder in te boeten op de opkomst. Bovendien bleek dat de ene bandirrigatiemachine beter presteerde op verse ruggen, terwijl de andere net beter werkte op de oude ruggen. Het toont aan dat kleine verschillen in techniek en bodemvoorbereiding een grote impact kunnen hebben op het resultaat.

Uiteraard blijft irrigatie ook de komende jaren een belangrijk onderzoeksthema.

In het FWO-project ‘De meting en voorspelling van de bodemvochtreserve op landbouwpercelen’ wordt door KU Leuven, BDB, PSKW, Viaverda, FZ Jülich en Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant onderzocht hoe nieuwe, niet-invasieve meetmethoden kunnen bijdragen aan een betere inschatting en modellering van de bodemwateropslag, zowel in het kiembed als in de latere wortelzone, op veld- en subveldschaal.

Binnen een veldexperiment in witloof wordt onder andere gekeken naar de relatie tussen opkomst en bodemvocht, en wordt hoge-resolutie remote sensing (SAR) geëvalueerd als methode om bodemvocht te bepalen. Het experiment omvat twee zaaitijdstippen. De eerste zaai gebeurde op 5 mei in droge en schrale omstandigheden. Tijdens de opkomstfase worden twee behandelingen vergeleken: wel en geen irrigatie.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van het demonstratieproject ‘KIEM: Kleinzadige groenteteelten Irrigeren met Efficiënte Methoden voor een optimale kieming en opkomst’. Met steun van de Europese unie.

Dit onderzoek wordt ook uitgevoerd in het kader van het FWO-project ‘De meting en voorspelling van de bodemvochtreserve op landbouwpercelen’. Met steun van FWO Thematic call for Research Projects in the field of Innovation in the Agriculture and Food Sector.