Bijkomend moet er gewerkt worden aan nieuwe applicatiedomeinen zodat er voldoende klanten zijn om de wortelgewassen (en eventuele restfracties) aan te kopen. Bedrijven uit de voedingsindustrie hechten belang aan de hoeveelheid en kwaliteit van de olie (aromatisch), maar er is ook potentieel voor horseradish peroxidase en mogelijke activiteit als emulsie-stabilisator. Bedrijven uit de gewasbeschermingssector tonen interesse voor de gluconisaten (GLS) en mogelijke inhiberende werking t.o.v. nematoden.

Een verschuiving naar meer en nieuwe winterteelten zal landbouwers in Vlaams-Brabant helpen om dit knelpunt om te zetten in een opportuniteit. De introductie van nieuwe teelten in het teeltplan zorgt voor een betere risicospreiding in functie van extreme weersomstandigheden. Door specifiek in te zetten op wintervarianten van deze teelten kunnen landbouwers flexibeler omgaan met het tijdstip van inzaai. Wintergewassen zijn doorgaans vroeger van het veld en creëren daardoor ook kansen op een tweede oogstbaar gewas in nateelt, wat op zijn beurt gunstig is voor de graad van bodembedekking en de rendabiliteit voor de telers.

Door het gamma aan beschikbare winterteelten (granen en koolzaad) uit te breiden met nieuwe winterteelten die aangepast zijn aan ons klimaat, zoals winterdeder en winterkarwij, realiseren we niet alleen klimaatadaptatie in de landbouw, we dragen ook bij tot het versterken van de biodiversiteit (bodemleven, nuttige insecten en bestuivers) wat leidt tot een robuuster en evenwichtiger ecosysteem.

Daarnaast is er ook de gunstige invloed op bodemkwaliteit, waterinfiltratie en het beperken van erosie (klimaatadaptatie), doordat de bodem langer bedekt blijft, door te vermijden dat je tijdens suboptimale periodes de grond bewerkt en door nieuwe, diepwortelende gewassen aan het teeltplan toe te voegen. Dit zorgt ervoor dat de bodem beter om kan met extreme regenval en meer water kan vasthouden. Het langer bedekt houden van de bodem en verminderen van de bodembewerking draagt bij tot het behoud van CO2 in de bodem en op die manier tot klimaatmitigatie.

Tenslotte draagt het project er toe bij om lokale ketens te sluiten, en op die manier het aantal voedselkilometers terug te dringen (klimaatmitigatie).

In het Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant deden we de voorbije jaren heel wat verkennende ervaring op met nieuwe teelten. In dit project richten we ons specifiek op de meest veelbelovende nieuwe winterteelten, namelijk winterdeder (Camelina sativa), winterblauwmaanzaad (Papaver somniferum), 2-jarige karwij (Carum carvi) en wintermosterd (Brassica juncea). We richten ons op de belangrijkste teeltvraagstukken, demonstratie, begeleiding van telers, het verbinden van telers en afnemers en een impactanalyse op vlak van rendabiliteit en klimaat.

QUIKLA heeft als hoofddoel het oprichten van een duurzaam samenwerkingsverband tussen quinoatelers om bekendheid en verkoop van lokale quinoa te stimuleren. Als doelpubliek wordt gekeken naar (top)wielrenners, supporters, wielertoeristen, en gezondheidsbewuste consumenten, waarvoor het noodzakelijk is om de nutritionele waarde van quinoa in het (sport)dieet te bepalen.

Tot voor kort werd de introductie in het teeltplan belemmerd door een gebrek aan afzet voor de  – nochtans perspectiefrijke – grondstoffen van de goudsbloemteelt. In 2024 is daar verandering in gekomen door de concrete vraag van Muylle Facon, actief in houtbeschermings-toepassingen, naar 10 tot 100 ton goudsbloemzaadolie op jaarbasis.

De hoofddoelstelling van deze operationele groep is om de goudsbloemketen te sluiten. Dit doen we door 1) alle ketenpartners te verbinden, 2) zowel de variëteit(en) als de verschillende verwerkingsstappen te optimaliseren, 3) te komen tot een goede (juridische) samenwerkingsstructuur, zowel voor de aanbiedende telers als voor de ketenorganisatie en 4) te zoeken naar marktkansen voor de reststromen.

Echter, de bestaande afzetkanalen voor lokaal geteelde plantaardige eiwitten zijn kleinschalig van aard. Producenten van biologische én gangbare eiwitgewassen zijn vragende partij voor nieuwe afzetkanalen waar ze grotere volumes kwijt kunnen.

Het doel van dit project is om samen met landbouwers en geëngageerde ketenspelers op Vlaams niveau te onderzoeken hoe er in de toekomst beter kan samengewerkt worden richting de opschaling van lokaal geproduceerde eiwitrijke gewassen (gele erwt, veldboon, lupine, kikkererwten, linzen, quinoa, …) voor humane consumptie.

Via verschillende bijeenkomsten bouwen we kennis op rond thema’s als faire prijs en risicodeling, en laten we ook toe dat er vertrouwen kan groeien tussen de ondernemers, beide noodzakelijk als er later samengewerkt zal worden.

Met dit voorstel wil men de resterende bottlenecks in de keten aanpakken en de verschillende schakels op elkaar afstemmen, zodat een consistente vezelopbrengst en -kwaliteit kan gegarandeerd worden.

Het projectconsortium wil deze algemene doelstelling bereiken door in te zetten op de volgende concrete deeldoelstellingen:

• Optimalisatie van de teeltpraktijk, incl. de verschillende mechanisatiestappen
• Optimalisatie van de vezelextractie op de vlaszwingellijn
• Praktijkvalidatie in samenwerking met pionierstelers
• Ketenintegratie faciliteren
• Impact vergroten door geïntegreerde valorisatie en disseminatie activiteiten

Via verschillende bijeenkomsten bouwen we niet alleen kennis op rond thema’s als faire prijs en risicodeling maar laten we ook toe dat er vertrouwen kan groeien tussen de ondernemers, beide noodzakelijk als er later samengewerkt zal worden.

Menu’s met lokaal geteelde ingrediënten die belanden op vele borden, laten een breed publiek kennis maken met nieuwe smaken. Het verhaal achter deze gezonde en duurzame voeding dienen ze mee op. Mensen smaken de transparantie over de herkomst van hun voeding en ervaren hoe ze meteen ook een bijdrage leveren aan de klimaattransitie.

Diverse cateraars die aan de slag gaan met nieuwe teelten, doen de vraag toenemen en creëren meer afzetzekerheid voor de telers. De directe samenwerking tussen telers en verwerkers leert ze elkaars noden en wensen kennen. De productie van grotere volumes stelt zo niet enkel de bestaande kinderziektes van innovatieve teelten op scherp, maar schept ook de financiële ruimte om te investeren in oplossingen.

Dankzij deze samenwerkingen groeien de veerkracht en duurzaamheid van zowel de landbouw als ons voedingssysteem.

Met de steun van de Vlaamse overheid en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). www.vlaanderen.be/pdpo